Gids · Pensioensparen

Wat brengt je pensioensparen echt op?
Het rendement van het fonds, en dat van jou

Je bank toont het rendement van je pensioenspaarfonds. Maar wat jij verdiende is iets anders: jij kreeg elk jaar een deel van je storting terug via de belastingen, en op je 60ste betaal je een heffing. Deze gids legt uit hoe je beide cijfers uitrekent, met een volledig voorbeeld.

Bijgewerkt op 2 oktober 2026 · Een rekenmethode, geen beleggings- of fiscaal advies.

Wat er allemaal meespeelt

Je stortingen, met hun datum: meestal één per jaar.
Het belastingvoordeel. Je krijgt 30% van je storting terug (of 25% als je meer stort, tot een hoger maximum). Dat geld komt pas met je aanslagbiljet binnen, meestal een jaar later.
De kosten van het fonds of de verzekering: instapkosten en jaarlijkse beheerskosten. Die zitten al in de waarde die je bank toont, dus je hoeft ze niet apart te tellen — maar ze verklaren een groot deel van het verschil met een goedkope ETF.
De anticipatieve heffing van 8% op de opgebouwde waarde, het jaar dat je 60 wordt (voor een contract dat je vóór je 55ste begon). Daarna spaar je belastingvrij verder.
De waarde vandaag, zoals op je jaarlijkse overzicht.

Twee cijfers, omdat er twee vragen zijn

Wat het fonds deed

Je stortingen erin, de waarde vandaag eruit. Dit cijfer kan je naast een ander fonds of een ETF leggen.

Wat het jou opbracht

Hetzelfde, plus elke belastingteruggave als geld dat terugkomt, op de datum waarop het terugkwam — en min de heffing van 8% als je die al betaalde of binnenkort betaalt.

Allebei zijn het XIRR-rendementen: per jaar, met de datum van elke geldstroom, zoals XIRR() in een spreadsheet.

Een uitgewerkt voorbeeld

Verzonnen cijfers, met ronde getallen.

Storting op 15 december, van 2016 tot en met 2025	10 × € 1.000
Belastingvoordeel van 30%, terug op 30 september van het jaar erna	10 × € 300
Waarde op 1 oktober 2026	€ 12.400

	Rendement per jaar
Wat het fonds deed (stortingen → waarde)	4,0%
Wat het jou opbracht (met het belastingvoordeel)	10,0%
Idem, als de heffing van 8% nu betaald moest worden	8,5%

Je stortte € 10.000 en kreeg € 3.000 terug: je eigen geld is dus € 7.000. Het fonds deed 4,0% per jaar, maar voor jou is het 10,0%, omdat de overheid een deel van elke storting betaalt. Dat verschil is het belangrijkste wat je over pensioensparen moet weten — en het is precies het cijfer dat je bank niet toont.

Een tak 21-, tak 23- of tak 44-contract reken je op dezelfde manier uit: stortingen erin, de waarde of de afkoopwaarde eruit, en elke taks of kost die apart werd aangerekend als een geldstroom op zijn datum.

Zelf uitrekenen in een spreadsheet

Twee kolommen: datum en bedrag. Stortingen negatief.
Voor “wat het jou opbracht”: elke belastingteruggave positief, op de datum op je aanslagbiljet.
Als je 60 bent geworden: de anticipatieve heffing negatief, op de datum waarop ze werd ingehouden.
Laatste regel: de waarde vandaag, positief.
=XIRR(bedragen; datums) — één keer zonder de teruggaves, één keer met.

Dit doet ChronoLedger nog niet

ChronoLedger rekent dit vandaag voor je beleggingen uit, uit de export van je broker. Voor pensioensparen en tak 21, 23 of 44 nog niet: het staat op de lijst, en of het er komt hangt af van wie erom vraagt — met beide cijfers, naast je andere beleggingen.